Naučni skup u okviru Dana srpskoga duhovnog preobraženja

Područje Gornje Resave, odnosno opštine Despotovac, jedno je od onih mesta koja vekovima baštine kulturno i istorijsko nasleđe nesumljivog nacionalnog značaja, ali je ono vremenom percipirano i kao deo lokalnog obeležja, lokalne tradicije i prepoznatljivosti. Kako sadašnjost nikada nije bila i ne može biti oslobođena prošlosti, izuzetno je povoljna okolnost da ljude za prošlost vežu bitna i baštinjenja vredna dela i ličnosti. Upravo je to veza između Despotovca i istorije srpskog naroda koja se u prvoj polovini 15. veka odvijala i gradila na području, koje danas nazivamo opština Despotovac. Sve ono što je sačuvala istorija, ali i predanja, mitovi i narodno sećanje, vezano za vreme vladavine despota Stefana Lazarevića, obavezujuće je po potonje naraštaje.

Vođeni upravo ovim idejama, određeni krug ljudi u Despotovcu, ali i van njega, početkom devedesetih godina 20. veka dolazi na ideju da pokrene manifestaciju velikog imena i velikih ciljeva – Dane srpskoga duhovnog preobraženja.
Prvi Dani srpskoga duhovnog preobraženja održani su, sada već davne 1993. godine i njihovo trajanje je nastavljeno u kontinuitetu. Sa nekoliko izuzetaka, uvek se održavaju od 19. do 28. avgusta i njihova retrospektiva u nizu dugom 25 godina donosi zaista zadivljujući niz velikih imena iz sveta muzike, pozorišta, baleta, književnosti, slikarstva, filma…
Ipak, ono što Dane srpskoga duhovnog preobraženja čini posebnim na mapi kulturnih manifestacija u Srbiji svakako je naučni skup koji se odvija u okviru manifestacije. Još od samog početka održavanja naučnih skupova, ustanovljena je praksa da svaki skup prati zbornik radova, a zbornik je uvek bivao objavljen u narednoj godini u odnosu na održavanje skupa i njegovo predstavljanje odvija se u okviru održavanja narednog naučnog skupa, te samim tim i u okviru narednih Dana srpskoga duhovnog preobraženja. Izdavač svih Zbornika je Narodna biblioteka „Resavska škola“ u Despotovcu, a kao drugi izdavač ove vredne publikacije od 2016. godine potpisuje se i Institut za srpski jezik SANU.
Prvi naučni skup, u to vreme okrugli sto, pod nazivom „Resavska škola i despot Stefan Lazarević” održan je u Trpezariji manastira Manasija 28. 8.1993. godine.
Od 1998. godine naučni skupovi se održavaju u Narodnoj biblioteci “Resavska škola”.
Teme naučnih skupova uglavnom su se odnosile na despota Stefana Lazarevića i njegovu zadužbinu manastir Manasiju, ali i na oblast u kojoj se ova znamenita zadužbina nalazi.
Od 2009. godine stalna tema naučnog skupa je „Srednji vek u srpskoj nauci, istoriji, književnosti i umetnosti”.
Do 2011. godine glavni i odgovorni uredni bio je akademik Miroslav Pantić, a od 2011. godine tu dužnost preuzima prof. dr Gordana Jovanović.
U radu naučnih skupova učestvovalo je preko 150 autora, među njima je više od dvadeset akademika i dopisnih članova akademija, univerzitetski profosori, saradnici vodećih nacionalnih instituta iz oblasti jezika, književnosti, istorije, istorije umetnosti…
Na skupovima je učestvovao i veći broj naučnika iz inostranstva, dok je i redakcija Zbornika međunarodnog karaktera.
Do sada je održano dvadeset naučnih skupova.

U Zborniku “Srednji vek u srpskoj nauci, istoriji, književnosti i umetnosti V”, izdatom 2014. godine, objavljena je i rad „Bibliografija naučnih skupova sa Dana srpskoga duhovnog preobraženja, Despotovac, 1993-2012. godine“ čiji je autor mr Silvana Cakić.